پرتو درمانی چیست؟
پرتو درمانی چیست؟
پرتو درمانی روشی تخصصی در درمان سرطان است که با تاباندن پرتوهای پرانرژی به سلولهای بدخیم، DNA آنها را تخریب کرده و توانایی تقسیم و تکثیرشان را از بین میبرد. سلولهای سالم معمولاً توانایی ترمیم دارند، اما سلولهای سرطانی در برابر این آسیبها حساستر بوده و نابود میشوند.
انواع پرتو درمانی
رتو درمانی بسته به شرایط بیمار و نوع سرطان، به چند دسته تقسیم میشود:
- پرتو درمانی خارجی (External Beam Radiation Therapy – EBRT): رایجترین روش که پرتوها از خارج بدن به سمت تومور تابانده میشوند. فناوریهای پیشرفته مانند IMRT و IGRT امکان هدفگیری دقیقتر را فراهم میکنند.
پرتو درمانی داخلی (Brachytherapy): در این روش مواد رادیواکتیو در داخل یا نزدیک تومور قرار داده میشوند. این روش معمولاً در سرطانهای دهانه رحم و پروستات کاربرد دارد.
- پرتو درمانی سیستمیک: مواد رادیواکتیو بهصورت خوراکی یا تزریقی وارد بدن میشوند و از طریق جریان خون به سلولهای سرطانی میرسند. نمونه رایج آن ید درمانی در سرطان تیروئید است.
- پرتو درمانی با پروتون: استفاده از ذرات پروتون که انرژی خود را دقیقاً در محل تومور آزاد میکنند و آسیب کمتری به بافتهای سالم وارد میشود.
کاربردهای پرتو درمانی
درمان کامل سرطان: بهعنوان روش اصلی یا همراه با جراحی و شیمیدرمانی.
کوچک کردن تومور قبل از جراحی (نئوادجوانت).
از بین بردن سلولهای باقیمانده پس از جراحی (ادجوانت).
کاهش علائم سرطان در مراحل پیشرفته (پرتو درمانی تسکینی).
ترکیب با شیمیدرمانی (کمورادیوتراپی): افزایش حساسیت سلولهای سرطانی به داروهای شیمیایی
عوارض جانبی پرتو درمانی
هرچند پرتو درمانی نسبت به شیمیدرمانی آسیب کمتری به بافتهای سالم وارد میکند، اما ممکن است عوارضی مانند:
خستگی
تحریک پوستی در محل تابش
تهوع یا مشکلات گوارشی
ریزش مو در ناحیه درمان
تغییرات موقت در خونسازی
این عوارض معمولاً قابل کنترل هستند و با مراقبتهای پزشکی کاهش مییابند.
جمعبندی
پرتو درمانی یکی از ستونهای اصلی درمان سرطان در پزشکی مدرن است. این روش با هدفگیری دقیق سلولهای سرطانی، امکان درمان یا کنترل بیماری را فراهم میکند و در بسیاری از موارد کیفیت زندگی بیماران را بهبود میبخشد. پیشرفتهای فناوری در این حوزه باعث شده است که اثربخشی درمان افزایش یافته و آسیب به بافتهای سالم به حداقل برسد.
Article Author
Dr.Fatemi
