سرطان چیست؟
سرطان چیست؟
سرطان یک بیماری پیچیده است که در آن سلولهای بدن کنترل طبیعی رشد و تقسیم خود را از دست میدهند. این سلولها میتوانند به بافتهای اطراف حمله کنند و حتی به نقاط دورتر بدن گسترش یابند. تفاوت اصلی سرطان با رشدهای خوشخیم این است که سلولهای سرطانی توانایی متاستاز دارند.
روند شکلگیری سرطان
فرآیند سرطان معمولاً در چند مرحله رخ میدهد:
آسیب DNA: تغییرات ژنتیکی یا جهشها در سلول.
تکثیر غیرقابل کنترل: سلولها بدون توجه به نیاز بدن تقسیم میشوند.
تشکیل توده (تومور): تجمع سلولهای غیرطبیعی.
گسترش: سلولها به خون یا لنف وارد شده و به اندامهای دیگر میروند.
عوامل خطر
ژنتیک: سابقه خانوادگی ابتلا به سرطان.
سبک زندگی: مصرف دخانیات، الکل، رژیم غذایی ناسالم.
محیط: آلودگی هوا، مواد شیمیایی صنعتی، اشعهها.
عفونتها: ویروسهایی مثل HPV و هپاتیت.
سن: با افزایش سن احتمال ابتلا بیشتر میشود.
انواع سرطان
کارسینوم: شایعترین نوع، از سلولهای پوششی اندامها شروع میشود.
سارکوم: از بافتهای همبند مثل استخوان و عضله.
لوسمی: سرطان خون که توده تشکیل نمیدهد.
لنفوم و میلوم: سرطان سیستم ایمنی و مغز استخوان.
سرطانهای مغزی و عصبی: کمتر شایع اما بسیار جدی
علائم هشداردهنده
کاهش وزن ناگهانی
خستگی شدید و طولانیمدت
وجود توده یا تورم غیرعادی
تغییر در پوست یا خالها
خونریزی یا درد غیرمعمول
سرفه یا گرفتگی صدا طولانیمدت
روشهای تشخیص
تصویربرداری: MRI، CT، ماموگرافی، PET Scan
آزمایش خون: بررسی نشانگرهای توموری
بیوپسی: نمونهبرداری از بافت مشکوک
آزمایش ژنتیک: بررسی استعداد ارثی
درمان سرطان
جراحی: برداشتن توده سرطانی
شیمیدرمانی: داروهایی که سلولهای سرطانی را نابود میکنند
پرتودرمانی: استفاده از اشعه برای تخریب سلولها
ایمونوتراپی: تقویت سیستم ایمنی بدن
درمان هدفمند: داروهایی که دقیقاً سلولهای سرطانی را هدف میگیرند
هورموندرمانی: برای سرطانهای وابسته به هورمون مثل پستان و پروستات
زندگی با سرطان
بیماران علاوه بر درمان پزشکی، نیاز به حمایت روانی و اجتماعی دارند. تغذیه سالم، ورزش سبک، مشاوره روانشناسی و حمایت خانواده نقش مهمی در کیفیت زندگی دارند.
پیشگیری
ترک سیگار و الکل
تغذیه سالم و مصرف میوه و سبزیجات تازه
فعالیت بدنی منظم
واکسیناسیون علیه ویروسهای سرطانزا
غربالگری و چکاپ منظم برای تشخیص زودهنگام
امید به آینده
پیشرفتهای علمی در زمینه ژنتیک، نانوتکنولوژی و ایمنیدرمانی امیدهای تازهای برای درمان مؤثرتر سرطان ایجاد کردهاند. بسیاری از سرطانها اگر زود تشخیص داده شوند، قابل درمان هستند.
Article Author
Dr.Fatemi
